Türkiye’de Erişilebilirlik Var mı Yok mu? Görme Engelli Bireylerin Deneyimlerinden Öğrenmek

Bu araştırmada, görme engelli bireylerin Türkiye’de erişilebilirliğe dair görüş ve deneyimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen kullanılarak yürütülen çalışmada, sivil toplum çatısı altında veya bireysel olarak erişilebilirlik mücadelesi veren 22 görme engelli bireyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve sosyodemografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları, görme engelli bireylerin erişilebilirliği eşitlik, bağımsızlık ve özgürlük kavramlarıyla ilişkilendirdiklerini ortaya koymuştur. Türkiye’de erişilebilirliğin yalnızca sarı çizgiler ve rampalar gibi basit mimari çözümlerden ibaret olarak görüldüğü de tespit edilmiştir. Ayrıca, erişilebilirlikle ilgili mevzuat yeterli olmasına rağmen uygulamada ciddi aksaklıklar yaşandığı belirlenmiştir. Son olarak, erişilebilirlik mücadelesi yürüten derneklerin yaşadıkları en büyük zorlukların maddi kısıtlılıklar ve engelliliği istismar eden derneklerin faaliyetleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, erişilebilirliğe dair toplumsal farkındalığın artırılması için eğitim ve bilinçlendirme programlarının hayata geçirilmesi, erişilebilirlik uygulamalarının planlanma sürecine engelli bireylerin aktif katılımının sağlanması ve mevzuatın uygulanmasında yaşanan aksaklıkların detaylı bir şekilde analiz edilerek çözüm odaklı bir yol haritası oluşturulması önerilmektedir.